Ở nước ta với mức sống ngày càng
cao của nhân dân, việc sản xuất rau an toàn chưa theo kịp với nhu cầu phát
triển chung của toàn xã hội. Nhiều nơi sản xuất rau an toàn còn mang tính hình
thức, số lượng rau bán ra quá nhiều so với diện tích thực trồng. Một số cơ sở
ứng dụng quy trình nhà lưới quá máy móc, dẫn đến tình trạng chi phí cao mà năng
suất thấp, việc sản xuất khó tồn tại. chúng ta nên biết tận dụng những thuận
lợi sẵn có về điều kiện tự nhiên như đất đai, thời tiết, khí hậu theo từng mùa,
vận dụng quy trình sản xuất một cách linh hoạt sao cho rau an toàn có năng suất
cao, giá thành hạ nhưng vẫn đảm bảo đủ tiêu chuẩn chất lượng. Dưới đây xin giới
thiệu quy trình kỹ thuật sản xuất rau bắp cải an toàn.
1. Thời vụ và giống
Trồng bắp cải ở các tỉnh phía
Bắc có 3 thời vụ chính.
- Vụ sớm: gieo tháng 7 trồng
tháng 8 thu hoạch tháng 10-11, nên chọn các giống chịu nóng, chín sớm như
KK-Cross và một số giống của Trung Quốc, Đài Loan, Pháp, Nhật có thời gian sinh
trưởng từ gieo đến thu hoạch khoảng 90-100 ngày.
- Vụ chính: gieo trồng vào tháng
8-9 thu hoạch từ tháng 10 đến tháng 1 năm sau. Đây là thời điểm thuận lợi nhất
để trồng bắp cải, thời kỳ đầu vẫn có thể dùng giống KK-Cross nhưng chủ yếu nên
dùng NS-Cross cho năng suất cao, ăn ngon và chịu rét tốt hơn.
- Vụ muộn: gieo trồng vào
tháng 11-12 thu hoạch vào tháng 2-3 năm sau, dùng giống NS-Cross hoặc một số
giống bắp cải mới có khả năng chịu rét.
2. Kỹ thuật gieo ươm cây con
- Làm đất vườn ươm: nên chọn
đất thịt nhẹ, cao, dễ thoát nước, làm đất nhỏ, dọn sạch cỏ dại, lên luống.
Luống cao hay thấp tùy theo mùa vụ và chân đất, vụ sớm thường có mưa nhiều cần
vượt luống cao 25-30cm, vụ muộn làm thấp hơn. Mặt luống rộng khoảng 80-100cm,
lèn chặt đất trên mặt và quanh mép luống để tránh mưa trôi và khi gieo, hạt
không bị dồn vào khe đất. Dùng phân mục trộn đều với đất bột theo tỷ lệ 1:1 phủ
đều mặt luống 2cm.
- Lượng hạt giống và cách
gieo: chuẩn bị từ 0,25 - 0,30 kg hạt giống gieo trên 150m2 đủ trồng
cho 1ha (8-10g hạt/5m2 trồng 1 sào Bắc Bộ). Khi gieo cần chia lượng
hạt để gieo đi gieo lại nhiều lần cho đều. Gieo xong vét đất ở rãnh rắc đều lên
mặt luống để phủ hạt, sau đó rắc trấu hoặc rơm rạ băm nhỏ phủ kín mặt luống,
dùng vòi ôdoa tưới đẫm giữ ẩm.
* Chăm sóc cây con: cần làm
khung giàn che cao khoảng 50cm, chuẩn bị phên cót sẵn sàng, chỉ che mặt luống
khi mưa to, không che nắng, nếu che cả nắng cây sẽ rất yếu khi nhổ đem trồng dễ
bị chết.
- Tưới nước: sau khi gieo cần
tưới liên tục 3 ngày đầu để hạt hút đủ nước mới mọc đều, khi thấy hạt nảy mầm
thì ngừng tưới 1-2 ngày, sau đó luôn giữ đủ ẩm không để đất quá khô hoặc quá
sũng cây đều yếu và dễ mắc bệnh. Trước khi đem trồng phải ngừng tưới nước từ
3-5 ngày. Đến ngày trồng phải tưới đẫm
nước trước 3-4 giờ để khi nhổ không bị đứt rễ.
- Bón thúc cây con: khi cây
có 2 lá thật dùng nước phân chuồng hoai mục pha loãng theo tỷ lệ 10% hoặc các
loại phân hữu cơ pha theo hướng dẫn trên nhãn mác để tưới.
- Tỉa cây lần 1: khi cây có 1
lá thật cần tỉa những chỗ cây quá dày.
- Tỉa cây lần 2: khi cây có 3
lá thật cần tỉa thưa hơn với khoảng cách 5-6cm/cây (những cây tỉa đi có thể đào
cả bầu đem giâm thưa và chăm sóc để tận dụng). Khi cây con được 25-30 ngày, có
5-6 lá thật thì đem trồng ra ruộng sản xuất. Đối với vụ sớm trời còn nắng nóng
nên để cây con 30 ngày mới đem trồng tỷ lệ sống sẽ đảm bảo.
- Thời kỳ cây con cần đề
phòng các loại sâu khoang, sâu xanh bướm trắng, rệp, phun trừ bằng Sherpa. Bọ
nhảy, sâu tơ phun suprathion, pegasus 500EC. Nếu mưa nhiều độ ẩm cao cần phun
phòng bệnh lở cổ rễ, sương mai bằng Ridomil 72wp.
3. Kỹ thuật trồng trên ruộng sản xuất
-Yêu cầu đất trồng; tơi xốp,
sạch cỏ, lên luống rộng 1,2 m. Vụ sớm lên luống cao 25-30 cm mặt luống mui
luyện để rễ thoát nước. Vụ chính và vụ muộn làm luống phẳng và thấp hơn để giữ
ẩm tốt.
- Mật độ trồng: trồng 2
hàng/luống kiểu nanh sấu. Khoảng cách vụ sớm 60-40cm (33.000-35.000 cây/ha). Vụ
chính và muộn trồng 60-50cm (27.000-30.000 cây/ha).
- Lượng phân (kg/ha): phân
chuồng 20-25 tấn hoặc các loại phân hữu cơ tương đương. Super lân 350-400 kg.
phân kali 200 kg. Đạm urê 300 kg.
- Cách bón: rạch hàng hoặc cuốc
hốc bón lót toàn bộ phân chuồng và Super lân, lấp đất dầy sao cho khi trồng rễ
cây không chạm vào phân.
Bón thúc vào 3 thời kỳ chính:
* Thời kỳ bén rễ hồi xanh
7-10 ngày sau trồng dùng 70kg urê + 60kg kali chia làm 2 lần, hòa nước tưới,
cách nhau 7 ngày.
* Thời kỳ trải lá bàng 20-30
ngày sau trồng (quan trọng nhất nếu thiếu nước, thiếu phân sẽ ảnh hưởng trực
tiếp đến năng suất). Lượng phân 150 kg urê+ 80 kg kali chia làm 3-4 lần hòa
nước tưới cách nhau 3-4 ngày một lần. Có thể thực hiện bón khô cách gốc 20cm
kết hợp xới lấp phân, sau đó bơm nước tưới rãnh.
* Thời kỳ cuốn bắp: 30-35
ngày sau trồng. Lượng phân 80 kg urê + 60kg kali có thể bón xa gốc hoặc hòa
nước tưới tùy thuộc điều kiện sản suất. Với những giống có thời gian sinh
trưởng dài ngày có thể bổ sung thêm 1 lần (50 kg urê + 20 kg kali) vào thời kỳ
cuốn bắp. Nếu bón nhiều đạm và bón muộn sẽ làm giảm năng suất vì tỷ lệ số lá
cuốn/ số lá xòe giảm xuống làm bắp nhỏ lại. Đặc biệt trước khi thu hoạch 30
ngày tuyệt đối ngừng bón phân đạm để đảm bảo chất lượng rau.
4. Bảo vệ thực vật: thực hiện các biện pháp
phòng trừ dịch hại tổng hợp (IPM). Chỉ phun thuốc thời kỳ cây con hoặc khi dịch
hại bùng phát và phải ngừng phun thuốc BVTV trước khi thu hoạch 20 ngày.
5. Thu hoạch và bảo quản: thu hoạch vào thời điểm
chín sinh lý. Khối lượng bắp đạt 1-2,5 kg tùy giống. loại bỏ lá già, dập nát.
Bao gói bằng túi polyetylen, trên bao bì có ghi nhãn hàng hóa theo qui định./.
Ngô Thị Thúy Trinh
Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Nam